مردم ایران از دوران قدیم به کشیدن قلیان علاقه زیادی داشتند. وارد هر خانه قدیمی که می‌شدی محال بود یک قلیان نداشته باشند. در دورهمی‌ها، شب نشینی‌ها، مراسم شادی و جشن‌های عروسی، کشیدن قلیان جزء جدایی ناپذیر مراسم بود.‌ در آن زمان هنوز خبری از تنباکوهای میوه‌ای جدید در طعم‌های مختلف نبود و مردم بیشتر از تنباکوی خوانسار استفاده می‌کردند. هم اکنون نیز اکثر افرادی که به صورت حرفه‌ای قلیان می‌کشند، از تنباکوی خوانسار استفاده می‌کنند. بهترین و پرطرفدارترین تنباکو در سراسر ایران، تنباکوی خوانسار می‌باشد. این گیاه در شهرهای و روستاهای شهر خوانساد و همچنین در مناطقی مانند تیدجان و قودجان کشت می‌شود‌ و از ساقه و برگ آن برای درست کردن تنباکو استفاده می‌کنند. تنباکوی خوانسار به دلیل طعم تلخ و چوب‌های ضخیم و بلندش دارای کیفیت بسیار بالایی می‌باشد. امروزه در اکثر سفره‌خانه‌های سنتی قلیان خوانسار مشتری‌های زیادی دارد. در این مقاله قصد داریم درباره ویژگی‌های تنباکوی خوانسار، نحوه استفاده از تنباکوی خوانسار، مضرات و فواید تنباکوی خوانسار صحبت کنیم.

1- ویژگی‌های تنباکوی خوانسار

تنباکوی خوانسار

تنباکوی خوانسار در واقع همان تنباکوی اصلی است که فاقد اسانس و مواد افزودنی می‌باشد. این تنباکو از برگ‌های پهن و ساقه‌های توتونی ساخته می‌شود که در شهر خوانسار کشت می‌شود. تنباکو خوانسار گیرایی زیادی دارد و بسیار سنگین است. دود تنباکوی خوانسار بر خلاف تنباکوهای میوه‌ای خیلی کم است. برای آماده کردن تنباکو خوانسار فقط کافیست که تنباکوی چوبی را از فروشگاه‌هایی که لوازم جانبی قلیان را می‌فروشند، تهیه نمایید. تفاوت این تنباکو با انواع دیگر این است که نحوه استفاده آن در قلیان فرق دارد. همانطور که می‌دانید هنگام چاق کردن قلیان و آماده سازی آن برای کشیدن، ابتدا تنباکو را به مقدار لازم در سری قلیان قرار داده و روی آن را با ورق آلومینونی‌می‌پوشانند. سپس زغال‌های داغ را روی فویل قرار می‌دهند تا حرارت آن به طور غیر مستقیم به تنباکو برسد و باعث سوختن آن و تولید دود شود. اما هنگام استفاده از تنباکو خوانسار دیگر احتیاجی نیست که روی تنباکو ورق آلومینیومی بکشید، زیرا زغال‌های گداخته باید به طور مستقیم روی تنباکو خوانسار قرار بگیرند.‌ باید تاکید کنیم که اگر به تازگی شروع به کشیدن قلیان کرده‌اید، هرگز از تنباکوی خوانسار استفاده نکنید زیرا این تنباکو به دلیل گیرایی بالایی که دارد، ممکن است باعث سردرد و سرگیجه شما شود. برای استفاده از این تنباکو روز قبل باید آن را خیس کنید.

2- نحوه استفاده از تنباکو خوانسار

برای استفاده از تنباکوی خوانسار، سه روش خشک، نمدار و شرابی وجود دارد. که درباره هر یک توضیح مختصری خواهیم داد.

آماده‌سازی تنباکو خوانسار به روش خشک

در این روش تنباکو خوانسار را برای چند ثانیه در زیر شیر آب بگیرید و سپس طوری فشار دهید که آب آن به طور کامل گرفته شود. حالا می‌توانید تنباکو را در سری قلیان قرار دهید و با گذاشتن زغال‌های داغ روی آن، شروع به کشیدن قلیان کنید‌.

آماده سازی تنباکوی خوانسار به روش نمدار

تنباکوی خوانسار

تنباکو خوانسار را در روش نمدار باید داخل یک ظرف پر از آب قرار دهید و اجازه بدهید به خوبی خیس شود. تنباکوها باید حدود دوازده ساعت در داخل ظرف آب بمانند تا زهر آن ها به خوبی گرفته شود.

آماده سازی تنباکو خوانسار به روش شرابی

روش شرابی آماده سازی تنباکوی خوانسار به این شکل است که ابتدا باید تنباکو خوانسار را که نمدار شده در داخل سری قلیان قرار دهید و یکی از انگشتان خود را زیر سری بگیرید تا اجازه خروج آب از آن قسمت وجود نداشته باشد. جالا باید کمی آب روی تنباکوها بریزید و در حالی که سری قلیان پر از آب و تنباکو است، به سرعت آن را روی بدنه قلیان قرار دهید. آب داخل سری به داخل کوزه قلیان وارد می‌شود. در پایان زغال گداخته را روی تنباکوی خوانسار قرار داده و شروع به استفاده از قلیان کنید.

3- مضرات و فواید تنباکوی خوانسار

تنباکوی خوانسار

تنباکوی قلیان نیز دقیقا مانند تمام تنباکوها دارای ماده سمی و اعتیاد آور  نیکوتین می‌باشد با این تفاوت که میزان ضرر و عوارض تنباکوی قلیان نسبت به انواع شیمیایی که در ساخت آن‌ها از مواد افزودنی و اسانس‌ استفاده شده، کمتر است. آب دهان کسانی که تنباکو خوانسار استفاده می‌کنند، فاسد می‌شود‌ و اعصاب و روان آن‌ها نیز دجار اختلال می‌شود. کشیدن تنباکو خوانسار احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مانند سرطان، حنجره، سرطان لوزالمعده، سرطان مثانه، سرطان روده بزرگ، سرطان مری، سرطان کبد و..‌‌. را افزایش می‌دهد. حافظه فرد را ضعیف کرده و آسیب‌های بسیار زیادی به کبد وارد می‌سازد. قوای جنسی را تحلیل کرده و فشار خون را افزایش می‌دهد. تنگی نفس، تصلب شرائین، افزایش فشار خون  از دیگر مضراتی هستند که بیماری‌های قلبی را تشدید می‌کند. چاقی شکمی و افزایش آمار مبتلایان به ام اس از دیگر مضرات مصرف زیاد تنباکو خوانسار می‌باشد. مواردی را که ذکر کردیم از ضررها و عوارض تنباکو خوانسار بود. این نوع تنباکو در کنار تمام ضررهایش، نکات مثبت و فوایدی نیز دارد. به عنوان مثال جوشانده این تنباکو را برای ساکت کردن درد مفاصل به عنوان ضماد استفاده می‌کنند‌. از خاکستر تنباکوی خوانسار جهت سرعت بخشیدن به روند بهبودی زخم استفاده می‌شود. برخی از افراد نیز برای از بین بردن شپش سر، موها را با آبی که تنباکو را در آن خیس کرده‌ بودند، ماساژ می‌دادند. شستشو مبهل با جوشانده این تنباکو باعث قطع شدن ترشحات سفید آن می‌شود. در گذشته برای درمان جوش‌های پوستی، روغن گل سرخ را با تنباکو مخلوط کرده و روی جوش‌ها می‌مالیدند‌.

در این مقاله شما خوانندگان محترم را با ویژگی‌های تنباکو خوانسار آشنا کردیم. همانطور که متوجه شدید این تنباکو به عنوان بهترین تنباکوی ایران شناخته می‌شود. دارای دود کم و گیرایی بالاییست. تفاوت آن با انواع دیگر در این است که هنگام استفاده از آن زغال را بدون استفاده از فویل، به طور مستقیم روی تنباکوی خوانسار قرار می‌دهند. در تیتر پایانی مقاله نیز راجع به مضرات و فواید تنباکو خوانسار صحبت کردیم. امیدوارم از خواندن این مطلب لذت برده باشید.